بَابُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ علیهم السلام مُحَدَّثُونَ مُفَهَّمُونَ
1- مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَجَّالِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ أَرْسَلَ أَبُو جَعْفَرٍ ع إِلَى زُرَارَةَ أَنْ يُعْلِمَ الْحَكَمَ بْنَ عُتَيْبَةَ أَنَّ أَوْصِيَاءَ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ مُحَدَّثُونَ
اصول کافى جلد 2 صفحه 13 روایة 1
شرح :
کلمه محدث در روایت 699 توضیح داده شد و توضیح کلمه مفهم در روایت 705 مىآید.
ترجمه:
عبیدة بن زراره گوید: امام باقر علیه السّلام نزد زراره فرستاد تا بحکم بن عتیبة گوید که: اوصیاء محمد علیه و علیهم السّلام محدثند.
شرح :
حکم بن عتیبه زیدى مذهب و استاد زراره بود پیش از شیعه شدنش و مقصود امام از سفارش باو اینستکه بداند زید امام نیست، زیرا خود حکم مىدانست که زید با عالم غیب ارتباط ندارد.
2- مُحَمَّدٌ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ جَمِیلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ سُوقَةَ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ع يَوْماً فَقَالَ يَا حَكَمُ هَلْ تَدْرِی الْآيَةَ الَّتِی كَانَ عَلِيُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ع يَعْرِفُ قَاتِلَهُ بِهَا وَ يَعْرِفُ بِهَا الْأُمُورَ الْعِظَامَ الَّتِی كَانَ يُحَدِّثُ بِهَا النَّاسَ قَالَ الْحَكَمُ فَقُلْتُ فِی نَفْسِی قَدْ وَقَعْتُ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ أَعْلَمُ بِذَلِكَ تِلْكَ الْأُمُورَ الْعِظَامَ قَالَ فَقُلْتُ لَا وَ اللَّهِ لَا أَعْلَمُ قَالَ ثُمَّ قُلْتُ الْآيَةُ تُخْبِرُنِی بِهَا يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ هُوَ وَ اللَّهِ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ ذِكْرُهُ وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لَا نَبِيٍّ وَ لَا مُحَدَّثٍ وَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ع مُحَدَّثاً فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ كَانَ أَخَا عَلِيٍّ لِأُمِّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ مُحَدَّثاً كَأَنَّهُ يُنْكِرُ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا أَبُو جَعْفَرٍ ع فَقَالَ أَمَا وَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ أُمِّكَ بَعْدُ قَدْ كَانَ يَعْرِفُ ذَلِكَ قَالَ فَلَمَّا قَالَ ذَلِكَ سَكَتَ الرَّجُلُ فَقَالَ هِيَ الَّتِی هَلَكَ فِیهَا أَبُو الْخَطَّابِ فَلَمْ يَدْرِ مَا تَأْوِیلُ الْمُحَدَّثِ وَ النَّبِيِ
اصول کافى جلد 2 صفحه 13 روایة 2
ترجمه:
حکم بن عتیبه گوید: روزى خدمت على بن الحسین علیه السّلام رفتم. حضرت فرمود:اى حکم آیا تو میدانى آن آیه ئى را که على بن ابیطالب علیه السّلام قاتل خود را بدان مىشناخت و امور بزرگ (غیبى) را بمردم خبر مىداد؟ حکم گوید: من با خود گفتم: رشتهاى از علم على بن الحسین بدستم آمد که من هم بوسیله آن امور بزرگ را بدانم، بحضرت عرضکردم: نه. بخدا، نمىدانم و گفتم: پسر پیغمبر! ممکن است آن آیه را بمن بفرمائید؟ فرمود: بخدا آن آیه قول خداى - عزذکره - است، که مىفرماید: (((پیش از تو هیچ رسول و پیغمبر و محدثى نفرستادیم - 52 سوره 22 - در قرآن کلمه محدث نیست بحدیث 437 رجوع شود))) و على بن ابیطالب علیه السّلام محدث بود، مردیکه نامش عبدالله بن زید و برادر مادرى على بن الحسین بود، (زیرا امام چهارم از مادر او شیر خورده بود) مثل اینکه انکار کند، گفت: سبحان الله! او محدث بود؟!! امام باقر علیه السّلام (که در آن مجلس حاضر بود) بما توجه کرد و فرمود: هان بخدا، پسر مادر تو این را مىداند، چون چنین فرمود: آن مرد خاموش شد، امام فرمود: همین است آنچه ابوالخطاب نسبت بآن هلاک و گمراه شد و معنى محدث نبى (پیغمبر) را نفهمید.
شرح :
ابوالخطاب، کنیه محمد بن مقلاص است که عقیده داشت: ائمه علیهم السلام پیغمبرند زیرا شنیده بود که ایشان محدثند و خیال مىکرد هر محدثى پیغمبر است (فرق میان آنها در حدیث 436 گذشت) ابوالخطاب سپس غلو بیشترى کرد و گفت ائمه معبودند.
علامه مجلسى (ره) گوید: بعقیده من نویسندگان در این حدیث اشتباه کرده و صدریک حدیث را بذیل حدیث دیگر چسبانیدهاند و آن دو حدیث را در مرآت ص 196 نقل مىکند.
3- أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِیدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع يَقُولُ الْأَئِمَّةُ عُلَمَاءُ صَادِقُونَ مُفَهَّمُونَ مُحَدَّثُونَ
اصول کافى جلد 2 صفحه 14 روایة 3
ترجمه:
محمد بن اسماعیل گوید: شنیدم: حضرت ابوالحسن علیه السّلام مىفرمود: ائمه دانشمندان، راستگویان، فهمیدگان، محدثانند.
شرح :
علماء (دانشمندان) اشاره بآیه شریفه (((هل یستوى الذین یعلمون و الذین لا یعلمون))) دارد و صادقون (راستگویان) اشاره بآیه شریفه (((و کونوا مع الصادقین))) دارد که در حدیث 531 و 547 بائمه علیهم السلام تأویل شد و مفهم بر وزن مقدم بمعنى فهمیده است و أئمه علیهم السلام را مفهم گویند، زیرا پیغمبر صلى اللّه علیه و آله تفسیر و تأویل قرآن را بایشان فهمانیده است و محدث چنانکه گفتیم براى این است که از غیب بامام حدیث و الهام میرسد.
4- عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ يُونُسَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ ذُكِرَ الْمُحَدَّثُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فَقَالَ إِنَّهُ يَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لَا يَرَى الشَّخْصَ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَيْفَ يَعْلَمُ أَنَّهُ كَلَامُ الْمَلَكِ قَالَ إِنَّهُ يُعْطَى السَّكِینَةَ وَ الْوَقَارَ حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّهُ كَلَامُ مَلَكٍ
اصول کافى جلد 2 صفحه 14 روایة 4
ترجمه:
محمد بن مسلم گوید: کلمه محدث نزد امام صادق علیه السّلام ذکر شد، حضرت فرمود، محدث کسى است که صدا را بشنود و شخص را نبیند، بحضرت عرضکردم: قربانت گردم. امام از کجا میفهمد که آن کلام فرشته است؟ فرمود آرامش و وقارى باو عطا مىشود که میفهمد آن کلام از فرشته است.
5- مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ حُمْرَانَ بْنِ أَعْيَنَ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع إِنَّ عَلِيّاً ع كَانَ مُحَدَّثاً فَخَرَجْتُ إِلَى أَصْحَابِی فَقُلْتُ جِئْتُكُمْ بِعَجِیبَةٍ فَقَالُوا وَ مَا هِيَ فَقُلْتُ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع يَقُولُ كَانَ عَلِيٌّ ع مُحَدَّثاً فَقَالُوا مَا صَنَعْتَ شَيْئاً إِلَّا سَأَلْتَهُ مَنْ كَانَ يُحَدِّثُهُ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنِّی حَدَّثْتُ أَصْحَابِی بِمَا حَدَّثْتَنِی فَقَالُوا مَا صَنَعْتَ شَيْئاً إِلَّا سَأَلْتَهُ مَنْ كَانَ يُحَدِّثُهُ فَقَالَ لِی يُحَدِّثُهُ مَلَكٌ قُلْتُ تَقُولُ إِنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ فَحَرَّكَ يَدَهُ هَكَذَا أَوْ كَصَاحِبِ سُلَيْمَانَ أَوْ كَصَاحِبِ مُوسَى أَوْ كَذِی الْقَرْنَيْنِ أَ وَ مَا بَلَغَكُمْ أَنَّهُ قَالَ وَ فِیكُمْ مِثْلُهُ
اصول کافى جلد 2 صفحه 14 روایة 5
ترجمه:
حمران بن اعین گوید: امام باقر علیه السّلام فرمود: همانا على علیه السّلام محدث بود، حمران گوید: من نزد رفقایم رفتم و گفتم: خبر شگفتى براى شما آوردهام، گفتند: چه خبر؟ گفتم از امام باقر علیه السّلام شنیدم که مىفرمود، همانا على علیه السّلام محدث بود. گفتند: تا از او نپرسى کى به او حدیث مىگوید، کارى نکردهاى، بمن فرمود: فرشتهاى با او حدیث مىگوید، عرضکردم: مىفرمائید: على پیغمبر است، امام با دست این چنین اشاره کرد (یعنى نه) و فرمود: بلکه مانند همدم سلیمان یا همدم موسى یا ذوالقرنین است، مگر بشما خبر نرسیده که خودش فرمود: در میان شما هم مانند او هست. (بحدیث 699 رجوع شود).
🌿🌹🌿🌹🌿🌹🌿🌹
